Woda Stanisław (1885-1939)

Data urodzenia: | 04 kwiecień 1885 |
Miejsce urodzenia: | Mokrzyska |
Rodzice: | Andrzej i Wiktoria z d. Pagacz |
Rodzeństwo: | Adam, Jan, Sabina, Anna, Weronika, Marianna, Franciszek |
Stan cywilny: | żonaty (Waleria z d. Bałanda) |
Dzieci: | Jędrzej, Stanisław |
Zawód: | bankowiec |
Związany z miejscami: | Mokrzyska, Wiedeń, Drohobycz, Bydgoszcz, Gdynia |
Urodził się 4 kwietnia 1885 r. w Mokrzyskach w Małopolsce (zabór austriacki). Jego rodzicami był Andrzej Woda i Wiktoria z d. Pagacz (1856-1932). Miał siedmioro rodzeństwa: Adama (1897-1989), Jana, Sabinę, Annę po mężu Adamczyk (1896-1973), Weronikę po mężu Góra (1882-1942), Mariannę i Franciszka.
Ożenił się w 1915 r. w Wiedniu z pochodzącą z Drohobycza Walerią Bałandą (1893-1983). W 1918 r. przenieśli się do Drohobycza, gdzie otrzymał stanowisko dyrektora lokalnego banku. Urodziło mu się dwóch synów – Andrzej [Jędrek] (zm. 1927) i Stanisław (1919-2001).
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zamieszkał z rodziną w Bydgoszczy. Pracował jako wicedyrektor tworzącego się bydgoskiego oddziału Banku Polskiego. Działał również społecznie. Był prezesem Polskiego Związku Zachodniego w Bydgoszczy. Pełnił również funkcję prezesa miejskiego Klubu Sportowego Polonia.
Do Gdyni przeprowadził się 1938 r., gdzie pełnił funkcję dyrektora Banku Polskiego.
Za swoją działalność w okresie międzywojennym aresztowany na początku II wojny światowej. Zamordowany w Lasach Piaśnickich w listopadzie 1939 r.
Rozpoznany w trakcie ekshumacji przez żonę (1946). Pochowany został na Cmentarzu Wojennym Obrońców Wybrzeża w Gdyni Redłowie.
- Na budynku Narodowego Banku Polskiego przy ul. 3 Maja w Gdyni w 1974 r. odsłonięto tablicę upamiętniającą Stanisława Wodę. Aktualnie (2026) budynek jest w remoncie i nie wiadomo, czy tablica pozostanie na swoim miejscu.
- Na Cmentarzu Wojennym Obrońców Wybrzeża w Gdyni Redłowie w 2023 r. odsłonięto tablicę poświęconą mieszkańcom Gdyni zamordowanym w Lasach Piaśnickich.
Źródła tradycyjne:
- Bojarska B., Piaśnica. Miejsce martyrologii i pamięci. Z badań nad zbrodniami hitlerowskimi na Pomorzu, Wejherowo 2022.
- Encyklopedia Gdyni, Gdynia 2006, s. 915.
- Zbrodnia Pomorska 1939. Dokumentacja terroru niemieckiego. Tom 1. Powiaty: morski (z powiatem miejskim Gdynia), kartuski, kościerski, tczewski, starogardzki, świecki, chojnicki, tucholski, sępoleński, wstęp, wybór i opracowanie I. Mazanowska, M. Tomkiewicz, T. Ceran, Bydgoszcz-Warszawa 2025.
Źródło internetowe:
- Baza programu „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945”: https://straty.pl/szukaj-osoby.php [dostęp dn. 23.02.2026]
- Gdynia w sieci. Encyklopedia miasta: https://www.gdyniawsieci.pl/wiki/Woda_Stanis%C5%82aw [dostęp dn. 20.03.2026]
- Projekt „Gdynia w II wojnie światowej”, zeszyt 4: Nasze matki, nasi ojcowie. Wybitni obywatele Gdyni pozbawieni życia w wyniku działań wojennych i polityki eksterminacyjnej okupanta w okresie II wojny światowej: https://www.gdynia.pl/o-gdyni/gdynia-w-ii-wojnie-swiatowej,8487/zeszyty,555508 [dostęp dn. 10.03.2026]
-
Opracowanie: Agnieszka Wszałek
