Biliński Karol (1873-1939)

Data urodzenia: | 14 grudzień 1873 |
Miejsce urodzenia: | Rudki |
Rodzice: | b.d. |
Rodzeństwo: | b.d. |
Stan cywilny: | żonaty (Maria z d. Lorenc) |
Dzieci: | Stanisław |
Zawód: | prawnik, sędzia |
Związany z miejscami: | Rudki, Lwów, Sambor, Stryj, Pińczów, Sarajewo, Kraków, Sanok, Wejherowo, Gdańsk |
Urodzony 14 grudnia 1873 r. w Rudkach k. Sambora (zabór austriacki) na dzisiejszej Ukrainie.
Doktor praw Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Sędzia grodzki, zastępca prokuratora, sędzia okręgowy w Samborze i Stryju (1910-1913). Zaangażowany w działalność Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.
W czasie I wojny światowej służył jako oficer w armii austriacko-węgierskiej. Uczestniczył w walkach przeciw armii rosyjskiej w Karpatach Wschodnich (1914-1915). Następnie był sędzią w Austriackim Sądzie Wojskowym przy Dowództwie Okręgu Etapowego w Pińczowie (1916) oraz Okręgowym Wojskowym Sądzie w Sarajewie (1917). W Sarajewie współorganizował oddział Wojska Polskiego, który po przybyciu do Krakowa stawił się do dyspozycji polskich władz wojskowych (1918). Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej (1919-1921). Służbę wojskową zakończył w stopniu majora.
Żonaty z Marią z d. Lorenc (zm. 1984 r., Waszyngton). Mieli syna Stanisława (1920-2010) urodzonego w Sanoku.
W 1921 r. osiadł wraz z rodziną w Wejherowie. Pracował na stanowisku naczelnika Sądu Grodzkiego. Był przewodniczącym Rady Miasta. W latach 1929-1932 pełnił funkcję komisarycznego burmistrza Wejherowa. W 1929 r. dzięki jego działaniom zawarto umowę na budowę linii wysokiego napięcia z Gdyni do Wejherowa. W 1931 r. sprowadził do miasta Batalion Morski. W latach 1932-1939 posiadał własną kancelarię adwokacką przy ul. 3 Maja 3.
Był członkiem Polskiego Związku Zachodniego i przewodniczącym Powiatowego Komitetu Obrony Powietrznej Państwa. Wraz z rodziną mieszkał w willi przy ul. Prezydenta Wilsona 11 (obecna ul. Ofiar Piaśnicy).
Znajdował się na liście gończej Polaków (Sonderfahndungsbuch Polen). Aresztowano go 8 września 1939 r. i osadzono w więzieniu przy ul. Schießstange w Gdańsku (dziś Areszt Śledczy przy ul. Kurkowej). Zamordowany w Lasach Piaśnickich najprawdopodobniej 11 listopada 1939 r.
Rozpoznany przez syna Stanisława podczas ekshumacji w 1946 r. Pochowany w Wejherowie na tzw. Starym Cmentarzu (sektor D).
Źródła tradycyjne:
- Bojarska B., Piaśnica. Miejsce martyrologii i pamięci. Z badań nad zbrodniami hitlerowskimi na Pomorzu, Wejherowo 2022.
- Osowicka R., Bedeker wejherowski, Wejherowo 2006.
- Osowicka R., Wejherowskie Powązki, Wejherowo 2014.
- Zbrodnia Pomorska 1939. Dokumentacja terroru niemieckiego. Tom 1. Powiaty: morski (z powiatem miejskim Gdynia), kartuski, kościerski, tczewski, starogardzki, świecki, chojnicki, tucholski, sępoleński, wstęp, wybór i opracowanie I. Mazanowska, M. Tomkiewicz, T. Ceran, Bydgoszcz-Warszawa 2025.
Źródło internetowe:
- Stary Cmentarz w Wejherowie: http://mogily.pl/wejherowostary/bili%C5%84skikarol_522089 [dostęp dn. 22.02.2026]
- Baza programu „Straty osobowe o ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945”: https://straty.pl/szukaj-osoby.php [dostęp dn. 15.05.2026]
- Wspomnienia o zmarłym w listopadzie Stanisławie Bilińskim: https://plonszczak.pl/artykul/wspomnienie-o-zmarlym-n376233 [dostęp dn. 22.02.2026]
Fotografia ze zbiorów Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.
Opracowanie: Agnieszka Wszałek
