Józef Wilczek (1877-1939)

Data urodzenia: | 12 lipiec 1877 |
Miejsce urodzenia: | Hlubočec |
Rodzice: | Leopold i Karolina z d. Ruska |
Rodzeństwo: | b.d. |
Stan cywilny: | żonaty (Emilia z d. Zwolińska) |
Dzieci: | Olga (1900), Romana (1901), Rudolf (1903), Otylia (1909) |
Zawód: | leśniczy |
Związany z miejscami: | Hlubočec, Hrabstivi, Opawa, Výškovice, Wadowice, Lwów, Gródek Jagielloński (powiat), Witkowice, Czudec, Chorzelów, Mosty Wielkie (Ukraina), Krasne, Tarnopol |
Urodził się 12 lipca 1877 r. w Hlubočec (kraj morawsko-śląski, dzisiejsze Czechy). Jego ojciec Leopold by leśniczym.
Józef Wilczek uczył się w czteroklasowej szkole ludowej w Hrabstivi (1883-1887) i Państwowym Gimnazjum w Opawie (1887-1892). Był adiunktem leśnym przy Zarządzie Lasów w Výškovicach (1892-1895). W latach 1895-1898 zastępował chorego ojca w lasach hr. Sedlnickiego.
Ożenił się 25 listopada 1899 r. w Wadowicach z Emilią Zwolińską, z którą miał czworo dzieci: Olgę (1900), Romana (1901), Rudolfa (1903) i Otylię (1909).
W 1907 r. uczestniczył w trzy miesięcznym kursie przygotowawczym przy Wyższej Szkole Lasowej we Lwowie i zdał po nim egzamin. Pracował u Janusza hr. Tyszkiewicza (powiat Gródek Jagielloński w latach 1910-1911), następnie w lasach Czarna – dóbr Witkowice (1911), w dobrach Czudec u Aleksandry Uznańskiej (1912-1914), w dobrach Chorzelów u Szczepana hr. Tarnowskiego (1914 1918), dobrach księcia Pawła Sapiehy w Mostach Wielkich (1918-1920).
Na początku 1919 r. aresztowany przez rząd Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej i postawiony przed sądem wojennym za tworzenie polskich bojówek, przechowywanie broni i amunicji oraz za wysyłanie ochotników, w tym dwóch swoich małoletnich synów Romana i Rudolfa, do armii polskiej w ramach wojny polsko-ukraińskiej. Następnie został wywieziony do Krasnego i Tarnopola. Przebywał tam do wkroczenia wojsk polskich na początku czerwca 1919 r. Po powrocie z Tarnopola został mianowany komendantem miejscowej Straży Obywatelskiej na froncie bolszewickim.
Następnie ponownie podjął pracę jako leśniczy najpierw w Leśnictwie Buchwald w Nadleśnictwie Chylonia (1921), a potem w Leśnictwie Luzino (od kwietnia 1921).
W dniu 2 maja 1929 r. Dyrektor Lasów Państwowych w Toruniu przyznał mu prawo do medalu ,,Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości”.
W Luzinie uznawany był za wielkiego patriotę i społecznika. Należał do Polskiego Związku Zachodniego. Był komendantem Związku Strzeleckiego. Pełnił służbę na posterunku informacji wojskowej. Współzakładał Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży i Towarzystwo Czytelni Ludowych.
W dniu 10 października 1939 r. został aresztowany przez Gestapo. Przebywał w więzieniu w Wejherowie. Później zaś w siedzibie Gestapo w Gdańsku przy ul. Nowe Ogrody.
Najprawdopodobniej wraz z grupą Polaków wywieziony bezpośrednio do Lasów Piaśnickich, gdzie został zamordowany 11 listopada 1939 r.
Głównej ulicy w Luzinie nadano imię Józefa Wilczka. 11 listopada 1995 r. przy leśniczówce w Luzinie powstał pomnik poświęcony jego pamięci.
Źródła tradycyjne:
- Księga pamięci leśników polskich osadzonych w obozie Stutthof w latach 1939-1945, pod red. T. Chrzanowskiego i M. Owsińskiego, Toruń Sztutowo 2024.
- Osowicka R., Las Piaśnicki. Niemy świadek hitlerowskiej kaźni, Wejherowo 2014.
Źródło internetowe:
- Klotzke Z., Bedeker Luziński, Luzino 2004 [dostęp dn. 20.11.2025 r.]
Opracowanie: Agnieszka Wszałek
