Królek [Króleka, Krolek] Franciszek (1893-1939)

Data urodzenia: | 13 luty 1893 |
Miejsce urodzenia: | Kosowo |
Rodzice: | Franciszek i Matylda z d. Ropel |
Rodzeństwo: | b.d. |
Stan cywilny: | żonaty (Małgorzata z d. Liedtke) |
Dzieci: | Anna, Wanda, Barbara, Wojciech, Jan, Irena, Józef |
Zawód: | mistrz kowalski |
Związany z miejscami: | Kosowo, Tuchomku k. Chwaszczyna, Nowy Dwór Wejherowski, Wejherowo, Gdynia |
Urodzony 13 lutego 1893 r. w Kosowie k. Kartuz (zabór pruski). Syn Franciszka i Matyldy z d. Ropel.
Po założeniu własnej rodziny mieszkał początkowo w Tuchomku k. Chwaszczyna, żeby w 1927 r. osiąść na stałe w Nowym Dworze Wejherowskim. Prowadził gospodarstwo rolne oraz własną kuźnię. Przez wiele lat pełnił funkcję sołtysa Nowego Dworu Wejherowskiego. Był aktywnym działaczem Polskiego Związku Zachodniego.
Żonaty z Małgorzatą z d. Liedtke od 1923 r. Doczekali się siedmiorga dzieci: Anny (ur. 1925), Wandy (ur. 1926), Barbary (ur. 1928), Wojciecha (ur. 1930), Jana (ur. 1932), Ireny (ur. 1934) oraz Józefa (ur. 1937).
Po wybuchu II wojny światowej aresztowany 20 października 1939 r. Zatrzymanie spowodowane było donosem Hansa Lewina z Nowego Dworu Wejherowskiego, który stwierdzał, że sołtys oskarżył go wobec polskich władz o nielegalne posiadanie broni oraz szpiegostwo na rzecz III Rzeszy. Franciszek Królek został najpierw przewieziony do więzienia w Wejherowie. Stamtąd trafił do aresztu na Kamiennej Górze w Gdyni. Po przesłuchaniu przewieziony do Lasów Piaśnicy, gdzie został zamordowany.
Rozpoznany przez żonę podczas ekshumacji w 1946 r. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Redzie przy ul. Gdańskiej.
- Jedna z ulic w Nowym Dworze Wejherowskim nosi nazwę ul. Franciszka Króleka.
- W Pucku przy kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła (fara) przy ul. Morskiej 4 znajduje się tablica upamiętniająca pomordowanych w Lasach Piaśnicy rzemieślników ziemi puckiej.
Źródła tradycyjne:
- Bojarska B., Piaśnica. Miejsce martyrologii i pamięci. Z badań nad zbrodniami hitlerowskimi na Pomorzu, Wejherowo 2022.
- Milczewski Z., Wejherowo i powiat morski wrzesień 1939-maj 1945 (kronika), Rumia 1996.
- Zbrodnia Pomorska 1939. Dokumentacja terroru niemieckiego. Tom 1. Powiaty: morski (z powiatem miejskim Gdynia), kartuski, kościerski, tczewski, starogardzki, świecki, chojnicki, tucholski, sępoleński, wstęp, wybór i opracowanie I. Mazanowska, M. Tomkiewicz, T. Ceran, Bydgoszcz-Warszawa 2025.
Źródło internetowe:
- Baza programu „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945”: https://straty.pl/szukaj-osoby.php [dostęp dn. 1.05.2026]
- Bork B., Nowy Dwór Wejherowski, Gniewowo i Sopieszyno. Przeszłość i teraźniejszość wsi lesockich w literaturze i pamięci mieszkańców, Wejherowo 1994: https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/50365/outimg-0001.pdf [dostęp dn. 1.05.2026 r.]
-
Fotografia udostępniona przez rodzinę Królek z Nowego Dworu Wejherowskiego.
Opracowanie: Agnieszka Wszałek
