Przejdź do głównej treści

Donarski Franciszek (1896-1939)

Józef Wilczek
Data urodzenia:
18 grudzień 1896
Miejsce urodzenia:
Bysławek
Rodzice:
Józef i Franciszka z. d. Juraszewska
Rodzeństwo:
b.d.
Stan cywilny:
żonaty (1. Marta Detlaff, 2. Małgorzata Detlaff)
Dzieci:
Kazimierz, Edmund, Józef, Barbara
Zawód:
urzędnik
Związany z miejscami:
Bysławek, Wejherowo, Toruń, Gdańsk
Życiorys

Urodzony 18 grudnia 1896 r. w Bysławku k. Tucholi (zabór pruski). Był synem Józefa i Franciszki z d. Juraszewskiej. Rodzice posiadali gospodarstwo rolne.

W 1915 r. wcielono go do armii niemieckiej. W trakcie walk w 1918 r. odniósł ciężką ranę, na skutek czego amputowano mu nogę. Zwolniono go z wojska jako inwalidę wojennego. Wrócił do domu rodziców, skąd ostatecznie wyprowadził się do Wejherowa. W 1921 r. ukończył kurs dla pracowników biurowych. Ukończył również Szkołę Handlową dr. Bergera w Toruniu.

W 1921 r. zatrudnił się w Wydziale Powiatowym w Wejherowie. Później awansował na stanowisko kierownika referatu Administracyjno-Prawnego Starostwa Powiatowego.

Był działaczem Polskiego Związku Zachodniego oraz prezesem Związku Inwalidów Wojennych w Wejherowie.

W 1924 r. ożenił się z Martą Detlaff (1901-1935) z Letniego Dworu koło Gościcina. Wybudował dom przy ul. Kwiatowej 3 w Wejherowie, gdzie zamieszkał z rodziną. Mieli czwórkę dzieci: Kazimierza, Edmunda, Józefa i Barbarę Jego drugą żoną była Małgorzata Otylia Detlaff (1904-1986).

Po wybuchu II wojny światowej aresztowany i osadzony w Gdańsku. Zamordowany w Lasach Piaśnickich najprawdopodobniej 20 listopada 1939 r.

Podczas ekshumacji w 1946 r. rozpoznany przez żonę i syna po drewnianej protezie nogi oraz inicjałach na koszuli. Został pochowany na wejherowskim Starym Cmentarzu. W 1986 r. szczątki Franciszka Donarskiego przeniesiono do rodzinnego grobowca na cmentarzu parafialnym w Wejherowie Śmiechowie (sektor 19, rząd 2).

Bibliografia

Źródła tradycyjne:

  1. Bojarska B., Piaśnica. Miejsce martyrologii i pamięci. Z badań nad zbrodniami hitlerowskimi na Pomorzu, Wejherowo 2022.
  2. Osowicka R., Wejherowskie Powązki, Wejherowo 2014.
  3. Zbrodnia Pomorska 1939. Dokumentacja terroru niemieckiego. Tom 1. Powiaty: morski (z powiatem miejskim Gdynia), kartuski, kościerski, tczewski, starogardzki, świecki, chojnicki, tucholski, sępoleński, wstęp, wybór i opracowanie I. Mazanowska, M. Tomkiewicz, T. Ceran, Bydgoszcz-Warszawa 2025.

Źródło internetowe:

Fotografia ze zbiorów Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.

Opracowanie: Agnieszka Wszałek