Karwasz Alojzy (1894-1939)

Data urodzenia: | 18 czerwiec 1894 |
Miejsce urodzenia: | Lipnica |
Rodzice: | Marcin i Marianna |
Rodzeństwo: | b.d. |
Stan cywilny: | żonaty (Agata z d. Brzeska) |
Dzieci: | Kazimierz, Józef, Alojzy, Felicyta, Stanisław |
Zawód: | nauczyciel |
Związany z miejscami: | Lipnica, Toruń, Linia, Orle, Donimierz |
Urodził się 18 czerwca 1894 r. w Lipnicy k. Bytowa (zabór pruski).
Seminarium Nauczycielskie ukończył w Toruniu (1920). Pracował w szkołach powszechnych w Linii i Orlu (1920-1938), a następnie w Donimierzu (1938-1939). Był działaczem Towarzystwa Powstańców i Wojaków, Polskiego Związku Zachodniego oraz Związku Nauczycielstwa Polskiego.
W 1921 r. w Strzepczu poślubił Agatę Brzeską, z którą miał pięcioro dzieci: Kazimierza, Józefa, Alojzego, Felicytę, Stanisława (1933).
Aresztowany 8 listopada 1939 r. Zamordowany w Lasach Piaśnickich prawdopodobnie 11 listopada 1939 r.
Rozpoznany przez żonę w trakcie ekshumacji w 1946 roku. Pochowany na tzw. Starym Cmentarzu w Wejherowie (sektor C).
- We wrześniu 1961 r. przy budynku szkoły znajdującej się przy ul. Sobieskiego 300 w Wejherowie ustawiono tablicę upamiętniającą nauczycieli powiatu wejherowskiego poległych w czasie II wojny światowej. Wśród nich znajduje się Alojzy Karwasz.
- W listopadzie 1991 r. odsłonięto obelisk przed kościołem pw. św. Mikołaja w Szemudzie, który poświęcony jest ofiarom zbrodni w Lasach Piaśnickich wywodzącym się z gminy Szemud.
Źródła tradycyjne:
- Bojarska B., Piaśnica. Miejsce martyrologii i pamięci. Z badań nad zbrodniami hitlerowskimi na Pomorzu, Wejherowo 2022.
- Osowicka R., Wejherowskie Powązki, Wejherowo 2014.
- Pater T. W., Wejherowskie przystanki znaczeń. Szlakiem pomników i tablic pamiątkowych Wejherowa, Wejherowo 2008.
- Zbrodnia Pomorska 1939. Dokumentacja terroru niemieckiego. Tom 1. Powiaty: morski (z powiatem miejskim Gdynia), kartuski, kościerski, tczewski, starogardzki, świecki, chojnicki, tucholski, sępoleński, wstęp, wybór i opracowanie I. Mazanowska, M. Tomkiewicz, T. Ceran, Bydgoszcz-Warszawa 2025.
Źródło internetowe:
- Adamkowicz M., Piaśnica. Jeden z tysięcy. Alojzy Karwasz i jego droga: https://gp24.pl/piasnica-jeden-z-tysiecy-alojzy-karwasz-i-jego-droga/ar/c15-10766496 [dostęp dn. 22.02.2026]
- Baza programu „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945”: https://straty.pl/szukaj-osoby.php [dostęp dn. 23.02.2026]
- Bork B., Szemud. Sztandar i herb gminy na tle dziejów wsi i samorządu lokalnego, Bojan 1994 : https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/50366/outimg-0001.pdf [dostęp dn. 22.02.2026]
- Polska 1926. Portret zbiorowy II RP: https://polska1926.pl/podpisy/642278 [dostęp dn. 22.02.2026]
- Sapieha J. i K., 120-lecie istnienia. Szkoła w Orlu, Orle 2007: https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/15608/outimg-0001.pdf [dostęp dn. 22.02.2026]
-
Fotografia ze zbiorów Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.
Opracowanie: Agnieszka Wszałek
Alojzy Karwasz - galeria zdjęć

