10-lecie Muzeum Piaśnickiego w Wejherowie
W dniu 16 grudnia 2025 roku Muzeum Piaśnickie w Wejherowie obchodzi 10. rocznicę instytucjonalnego powołania. Placówka ta została utworzona w dniu 16 grudnia 2015 roku jako Oddział Muzeum Stutthof w Sztutowie – niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady 1939-1945. Misją muzeum jest upowszechnianie wiedzy o martyrologii Zbrodni Piaśnickiej w perspektywie Zbrodni Pomorskiej. Muzeum pielęgnuje pamięć o życiu Ofiar i wskazuje na sprawców zbrodni. Służy historii, teraźniejszości i przyszłości, zachowując i prezentując świadectwa tragicznej przeszłości, wśród współczesnych i coraz młodszych pokoleń.
Prace remontowo-budowlane związane z adaptacją budynku trwały do grudnia 2022 roku. Niedługo później, w sierpniu 2023 roku, zakończono prace związane z opracowaniem i instalacją wystawy stałej muzeum, której wykonawcą była firma Group AV z Warszawy. Nakłady finansowe łącznie na oba te zadania osiągnęły ok. 26 milionów złotych. Całościowa powierzchnia wystawienniczy w muzeum wynosi 270 m 2. Walorem Muzeum Piaśnickiego jest wysokie nasycenie ekspozycji trójjęzycznymi multimediami, kompleksowy monitoring bezpieczeństwa, a od 2025 roku także cyfrowy audio-guide dla indywidualnych zwiedzających w języku polskim, angielskim, niemieckim i wyświetlanym polskim językiem migowym. Parter budynku wraz z Ogrodem Pamięci gwarantuje pełną dostępność dla osób z niepełnosprawnościami. Od grudnia 2015 roku do końca września 2024 roku Wicedyrektorem Muzeum Stutthof do spraw Muzeum Piaśnickiego była Teresa Patsidis.
Inicjatywę powołania Muzeum Piaśnickiego zgłosiło Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka” w Wejherowie, występując dnia 20 czerwca 2012 roku z wnioskiem w tej sprawie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Kilka miesięcy wcześniej, w 2011 roku, Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka” doprowadziło do podjęcia z zawieszenia śledztwa w sprawie zbrodni w Lesie Piaśnickim przez Oddziałową Komisję w Gdańsku Instytutu Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko narodowi polskiemu. Również w 2011 roku na Placu Grunwaldzkim przed przyszłym muzeum Stowarzyszenie podjęło budowę monumentalnego Pomnika-Mauzoleum „Brama Piaśnicka”, której uroczyste otwarcie nastąpiło 19 kwietnia 2012 roku.
Na siedzibę muzeum wskazano historyczny budynek willi dra Franciszka Panka, której spadkobiercy – Pani Zofia i Krzysztof Ostrowscy – zadeklarowali księdzu Danielowi Nowakowi – proboszczowi parafii pw. Chrystusa Króla i Błogosławionej Alicji Kotowskiej w Wejherowie, kapelanowi Stowarzyszenia i kustoszowi Sanktuarium Piaśnickiego wolę przeznaczenia tego zabytkowego domu na cele placówki muzealnej, związanej z martyrologią piaśnicką. W czasie II wojny światowej w zajętej willi Panków Niemcy urządzili powiatową placówkę Gestapo i Selbstschutzu oraz miejscowy sztab zbrodniczej akcji eksterminacyjnej, zaś dwie córki dra Panka – Kazimiera i Stanisława Pankówny – zostały zamordowane w Lesie Piaśnickim. W dniu 23 grudnia 2015 roku Muzeum Stutthof w Sztutowie zakupiło za 2,4 miliona złotych willę na potrzeby Muzeum Piaśnickiego.
W dorocznym kalendarzu aktywności muzeum jest współorganizatorem głównych uroczystości religijno-patriotycznych w Lesie Piaśnickim, Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939 roku, Dnia Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej, Europejskiej Nocy Muzeów, „Dni Piaśnickich Gminy Wejherowo” i współuczestnikiem akcji „Nie pozwól pamięci zarosnąć trawą – sprzątnij grób obok” oraz Ogólnopolskiego Konkursu Poezji Uczniowskiej „Piaśnica – kultura miejsca”.
Muzeum oferuje wystawy na parterze, dostępne bez ograniczeń wiekowych: Budowa II Rzeczypospolitej, Dzieje powiatu morskiego, Losy rodziny Panków, Ludzie polskiej państwowości na Pomorzu – ofiary Lasu Piaśnickiego. W części piwnicznej, dostępnej powyżej 13. roku życia, w dziewięciu salach prezentowane są: geneza i historia Zbrodni Piaśnickiej, jej ofiary i sprawcy oraz upamiętnienia. Przed muzeum rozpościera się Ogród Pamięci ze stałą wystawą zewnętrzną Dwudziestolecie międzywojenne.
W dwóch salach kinowych można obejrzeć filmy edukacyjno-historyczne, dokumentalne i fabularyzowane: II Rzeczpospolita w budowie, Narodziny zła, Obrona Wybrzeża, Pocztowcy, Siostra Alicja Kotowska, Dr Józef Bednarz, Pelplin, Szpęgawsk część 1, Szpęgawsk część 2 Kocborowo – zagłada psychicznie chorych oraz w wersjach językowych polskiej i angielskiej filmy Piaśnica.
Muzeum przeprowadza lekcje muzealne dla odpowiednich grup wiekowych: Polskie Pomorze w dwudziestoleciu międzywojennym, II Rzeczpospolita w budowie i Mechanizm zbrodni. Z zasobu muzeum udostępniane są również wystawy czasowe: Muzeum Piaśnickie, Zamyślenia Piaśnickie, Śmierć za Niepodległą, Adam Kozłowski – prokurator w służbie II Rzeczypospolitej, Wilhelm Tyszkowski (1878-1939) nauczyciel i artysta w służbie Niepodległej oraz Kazimierz Bieliński (1897-1939) twórca fundamentów gdyńskiej energetyki.
W 2025 roku muzeum jako Członek Wspierający nawiązało ścisłą współpracę ze Stowarzyszeniem „Rodzina Piaśnicka” w Wejherowie i powołało Społeczną Radę Muzeum Piaśnickiego. W tak zwanej „Sali Klubowej” na parterze trwają obecnie prace związane z organizacją Czytelni Piaśnickiej.
W okresie minionego dziesięciolecia w muzeum pracowało łącznie 37 osób. Obecnie zespół pracowniczy stanowią:
- Kierownik Oddziału dr Magdalena Sacha,
- specjalista ds. administracyjnych Katarzyna Bieszke,
- kustosz Maciej Kurpiewski,
- adiunkt Dariusz Bąkowski,
- adiunkt Lucyna Kurpiewska,
- adiunkt Mirosław Lademann,
- główny specjalista ds. administracyjno-technicznych Stanisław Skierka,
- specjalista ds. technicznych Janusz Kalkowski,
- pracownik socjalny Karolina Sulima.
Administratorem social mediów i strony www muzeum jest Nina Herzberg-Zielezińska, a serwisantem Internetu Łukasz Bark. Całodobowy dozór obiektów muzeum prowadzą pracownicy ochrony firmy Semerling Security.
Wszystkich gości i zwiedzających – indywidualnie i grupowo – Muzeum Piaśnickie zaprasza od wtorku do niedzieli: w okresie letnim od kwietnia do listopada w godzinach 10.00-18.00, a w okresie zimowym od 12 listopada do 31 marca w godzinach 10.00-16.00 (w środy w godzinach 10.00-18.00).
Zapraszamy do telefonicznego umawiania wizyty grup: +48 (58) 736-11-26 lub mailowo:
Wstęp do muzeum dla wszystkich jest bezpłatny.
